कागवाड तालुक्यातील शेडबाळ येथील कट्टर गांधीवादी आणि स्वातंत्र्यसैनिक जिन्नप्पा यादवडे यांचे कुटुंब गेली ६० वर्षे न चुकता, तीन पिढ्यांपासून सातत्याने साजरी करत आहे. याच पार्श्वभूमीवर यंदाही या कुटुंबाने महात्मा गांधी जयंती साजरी केली.

दिवंगत स्वातंत्र्यसैनिक जिन्नप्पा यादवडे यांच्यावर १९४२ च्या ‘छोडो भारत’ आंदोलनाच्या वेळी गांधीजींचा खूप मोठा प्रभाव पडला होता. महात्मा गांधीजी रेल्वेने प्रवास करत असताना शेडबाळ रेल्वे स्थानकावर उतरले होते आणि त्यांनी तरुणांना ब्रिटिशांविरुद्ध ‘छोडो भारत’ चळवळीबद्दल समजावले होते. त्या वेळी तरुण असलेल्या जिन्नप्पा यादवडे यांनी गांधीजींचा तो संदेश मनावर घेतला आणि देशप्रेम व स्वातंत्र्याच्या भावनेने ते ओतप्रोत भरले. तेव्हापासून त्यांच्या मनात गांधीजींबद्दल अपार भक्ती निर्माण झाली आणि त्यांनी देशाच्या स्वातंत्र्य चळवळीत भाग घेतला.

सुरुवातीला, जिन्नप्पा यादवडे हे गांधीजींच्या फोटोची मिरवणूक बैलगाडीतून काढत असत, नंतर ती सायकल मिरवणुकीच्या स्वरूपात बदलली. जिन्नप्पा यादवडे यांच्या निधनानंतर, त्यांचे पुत्र बाहुबली यादवडे, धर्मपत्नी जिनमती आणि त्यांची मुले जयधवल, पट्टण पंचायतीचे सदस्य महाधवल आणि हौसेंद्र यादवडे तसेच त्यांचे कुटुंब मोठ्या उत्साहाने गांधी जयंती साजरी करत आहेत. नातवंडे राजश्री, श्रेया आणि श्रद्धा यांच्या सहकार्यानेही हा उत्सव सुरू आहे.

गुरुवारी, बाहुबली यादवडे आणि नगर पंचायतीचे सदस्य महाधवल यादवडे यांच्या नेतृत्वाखाली गांधीजींच्या प्रतिमेची खुल्या वाहनातून मुख्य रस्त्यांवरून मिरवणूक काढण्यात आली. ‘हे कुटुंब इतर कोणतेही सण न साजरे करता फक्त गांधी जयंती हाच मुख्य सण म्हणून साजरा करते’, हे विशेष असल्याचे बाहुबली यादवडे यांनी सांगितले.

शेडबाळचे म. डी. अलासे यांनी बोलताना सांगितले की, ‘यादवडे कुटुंबाने महात्मा गांधीजींबद्दल ठेवलेला आदर आणि भक्ती मी आजपर्यंत कुठेही पाहिली नाही. वडील, मुले आणि नातवंडे गेल्या ६० वर्षांपासून इतर सण न साजरे करता फक्त गांधी जयंती साजरी करत आहेत. हे इतर कुटुंबांसाठी आणि देशातील गांधीभक्तांसाठी एक आदर्श आहे.’

दिवंगत जिन्नप्पा यादवडे यांची नात श्वेता दुगे यांनी सांगितले की, ‘आमच्या आजोबांची महात्मा गांधीजींबद्दल अपार श्रद्धा आणि भक्ती होती. आम्ही शेतकरी आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबातील आहोत. आजोबांनी सुरू केलेला हा विश्वास आमचे वडील, आई आणि सर्व भाऊ-बहीण मिळून कायम ठेवत आहोत. आम्ही इतर कोणतेही सण साजरे करत नाही, गांधी जयंतीच्या निमित्तानेच घरी सण साजरा करतो. या दिवशी सकाळी गांधीजींच्या प्रतिमेची श्रद्धेने पूजा करून, भव्य मिरवणूक काढली जाते आणि गोड जेवण तयार करून सर्व गांधीवादी भक्तांना वाटप करण्याची आमची परंपरा आहे. आम्ही सर्वजण निर्मळ मनाने जयंती साजरी करतो. पुढील काळातही हा उत्सव साजरा करण्याची शक्ती देवाने आम्हाला द्यावी, अशी प्रार्थना करते.’

बाहुबली यादवडे यांनी महात्मा गांधीजींनी सत्य आणि देशाच्या विकासासाठी केलेले कार्य आठवले. ते म्हणाले की, ‘आज संपूर्ण भारत देशात भेसळयुक्त तेल वापरल्यामुळे अनेक लोकांना हृदयविकाराचा त्रास होत आहे आणि हृदयविकाराच्या झटक्याने लोक मृत्युमुखी पडत आहेत. याकडे राज्य आणि देशातील लोकप्रतिनिधी व अधिकारी दुर्लक्ष करत आहेत. पूर्वी गावांमध्ये घाण्याच्या मदतीने शेंगदाणा, सूर्यफूल, करडईच्या बिया वापरून तेल काढले जाई. आता हे व्यवसाय गावांमध्ये बंद पडले आहेत, कारण तेल घेऊन जाणाऱ्या शेतकऱ्यांवर कर आकारला जातो. माझी विनंती आहे की, स्वयंपाकासाठी वापरल्या जाणाऱ्या तेलावरील कर हटवावा.’

या मिरवणुकीत जिनमती बाहुबली यादवडे, हौसेंद्र यादवडे, राजश्री, श्रेया, श्रद्धा, शांतीनाथ, सुयश, जिनेंद्र आणि यादवडे कुटुंबातील सदस्य श्रीमंत यादवडे, अनंतमती यादवडे, प्रमोद यादवडे, तसेच रावसाब मुजावर, कुमार मुकुंद यांच्यासह अनेक गांधीप्रेमींनी सहभाग घेतला होता.