विजापूर जिल्हा कायमस्वरूपी दुष्काळग्रस्त म्हणून ओळखला जात होता, परंतु आता तो हरितक्रांतीच्या दिशेने वाटचाल करत आहे. गेल्या नऊ वर्षांपासून सुरू असलेल्या ‘कोटि वृक्ष अभियान’ आणि ‘हेरिटेज रन’मुळे स्वच्छ हवेच्या मानांकनात विजापूरने देशात तिसऱ्या क्रमांकावर झेप घेतली आहे.

दुष्काळी प्रदेश म्हटला की, डोळ्यासमोर उभा राहतो तो विजापूर जिल्हा. या जिल्ह्यात वनक्षेत्राची मोठी कमतरता होती. मात्र, आता मोठ्या प्रमाणात हिरवळ पसरल्यामुळे पाऊसमान वाढले असून, तलाव आणि बंधारे पाण्याने भरले आहेत. जिल्हा पालकमंत्री एम. बी. पाटील यांच्या अथक प्रयत्नांमुळे आणि नऊ वर्षांच्या सातत्यपूर्ण ‘कोटि वृक्ष अभियान’ तसेच ‘हेरिटेज रन’च्या यशामुळे ०.१७ टक्के असलेले वनक्षेत्र आता २.४ टक्क्यांवर पोहोचले आहे. कोटि वृक्ष अभियानाचा भाग म्हणून आयोजित करण्यात आलेल्या ‘वृक्षथॉन हेरिटेज रन’मुळे जनतेत मोठ्या प्रमाणावर पर्यावरण जागृती झाली. आता पुन्हा एकदा विजापूरमध्ये हरित धावण्याचा उत्सव साजरा होणार असून, पुढील महिन्यात, म्हणजे ७ डिसेंबर रोजी ‘वृक्षथॉन हेरिटेज रन’चे आयोजन करण्यात आले आहे. यामध्ये दहा हजाराहून अधिक धावपटू सहभागी होणार असून, त्यासाठी १० लाख रुपयांचे बक्षीस ठेवण्यात आले आहे. “परमपूज्य सिद्धेश्वर महास्वामींच्या आशीर्वादाने, स्वच्छ सुंदर हरित विजापूरसाठी धावा” या घोषवाक्यासह यंदाही ‘वृक्षथॉन हेरिटेज रन’ आयोजित केला जात आहे.

“या अभियानाच्या माध्यमातून विजापूरच्या पर्यावरणात सकारात्मक बदल घडत आहेत,” असे मंत्री शिवानंद पाटील यांनी म्हटले.

“जनतेचा सहभाग या अभियानाचे मोठे यश आहे,” अशी प्रतिक्रिया खासदार रमेश जिगजिणगी यांनी व्यक्त केली.

या ‘हेरिटेज रन’मध्ये ५, १०, आणि २१ किलोमीटर अशा तीन प्रकारच्या शर्यती असतील. या शर्यतींमध्ये केवळ जिल्ह्यांतूनच नव्हे, तर राज्य, राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरूनही दहा हजारांहून अधिक धावपटू सहभागी होतील. हा ‘धावण्याचा उत्सव’ पक्षनिरपेक्षपणे आयोजित केला जात असून, यामध्ये विविध पक्षांचे नेते, अनेक संघटनांचे प्रतिनिधी, माजी मंत्री, लोकप्रतिनिधी, सैनिक शाळा आणि सरकारी शिक्षण संस्थांचे विद्यार्थीही सहभागी होणार आहेत. ऐतिहासिक स्मारकांचे संरक्षण आणि हरित अभियानात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावणाऱ्या मान्यवरांचा सन्मानही यावेळी करण्यात येणार असून, एकूण १० लाख रुपयांहून अधिक रकमेची बक्षिसे असतील. प्रत्येक धावपटूला पूज्य सिद्धेश्वर महाराजांचे कांस्य पदक, टी-शर्ट, हँडबॅग, पाण्याची बाटली आणि अल्पोपहाराची सोय केली जाणार आहे.

“या उपक्रमामुळे विजापूरच्या पर्यावरणाची स्थिती सुधारण्यास मदत होईल,” असे निगम अध्यक्ष कांता नाईक यांनी म्हटले.

“हरित विजापूरच्या दिशेने हे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे,” अशी प्रतिक्रिया आमदार विठ्ठल कटकदोंड यांनी व्यक्त केली.

एकंदरीत, विजापूरमध्ये दुसऱ्या एका ‘हेरिटेज रन’ची तयारी सुरू झाली आहे. विजापूरला हिरवेगार बनवण्यासाठी नागरिक मोठ्या उत्साहाने यात सहभागी होण्यास उत्सुक आहेत.

विजकुमार सारवाड इन न्यूज, विजापूर.