तंबाखू आणि गुटख्यामुळे तोंडाचा कर्करोग होतो, हे सर्वांनाच माहीत आहे. मात्र, बागलकोट जिल्ह्यात मादक पदार्थाचा सुळसुळाट वाढला असून तंबाखू, सुपारी आणि काही रासायनिक पदार्थांच्या मिश्रणातून तयार होणाऱ्या या पदार्थाच्या व्यसनामुळे अनेकजण कर्करोगाला बळी पडत आहेत. यावर नियंत्रण आणण्याचे प्रयत्न सुरू असले, तरी हे रॅकेट बेधडकपणे सुरू आहे. याबद्दलचा हा एक सविस्तर वृत्तांत…

हा मादक पदार्थ, ज्याला स्थानिक लोक ‘मावा’ म्हणतात, बागलकोट जिल्ह्यात अनेक दिवसांपासून याचा सुळसुळाट सुरू आहे, पण आता तो आणखी वाढला आहे. बागलकोट, जमखंडी आणि रबकवी-बनहट्टी भागात याची विक्री आणि सेवन मोठ्या प्रमाणात होत आहे. तरुण पिढीसह सर्व वयोगटांतील लोक याचे व्यसनी बनत असून, तोंडाच्या कर्करोगाला बळी पडत आहेत. आरोग्य विभाग अनेकदा जनजागृती करत असला, तरी व्यसनी लोक यातून बाहेर पडत नाहीत. मात्र, डॉक्टर सातत्याने जनजागृती करत असून, या तंबाखूजन्य पदार्थाच्या सेवनामुळे तोंडाचा आणि पोटाचा कर्करोग होतो, त्यामुळे सर्वांनी यापासून दूर राहावे, असे आवाहन जमखंडीचे तालुका वैद्यकीय अधिकारी डॉ. जी. एस. गलगली यांनी केले आहे.

बागलकोट शहरात या मावा नामक हिरव्या मिश्रणाची विक्री होत असताना, जमखंडी, रबकवी आणि बनहट्टी भागात सुक्या मिश्रणाची विक्री आणि सेवन जास्त होत आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे, हे तंबाखूजन्य पदार्थ तयार करण्याचे कारखानेही सुरू झाले आहेत. एक लहान पाकीट १५-२० रुपयांना विकले जाते. हे पाकीट सतत तोंडात ठेवणाऱ्या लोकांना कर्करोग होत आहे. आता जिल्हा प्रशासनाने यावर गंभीर कारवाई करण्यास सुरुवात केली आहे. जमखंडीमध्ये दोन, तर रबकवी-बनहट्टीत चार गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत आणि चार कारखाने सील करण्यात आले आहेत. ‘कोटपा’ कायद्यांतर्गत हे गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत. या तंबाखूजन्य पदार्थांबद्दल माहिती गोळा करून सर्वत्र छापे टाकले जात आहेत. जिल्ह्यात जुलैअखेरपर्यंत एकूण ७० गुन्हे दाखल झाले असून, गेल्या महिन्यात ३४ अतिरिक्त गुन्हे दाखल केले आहेत. अनेक मशीनही जप्त करण्यात आल्या आहेत. जिल्ह्यामध्ये या पदार्थांची विक्री किंवा उत्पादन होत असल्याचे आढळल्यास थेट एसपी कार्यालयात तक्रार करावी, असे आवाहन एसपी सिद्धार्थ गोयल यांनी जनतेला केले आहे. यावर आळा घालण्यासाठी पोलिस आणि आरोग्य विभागाचे अधिकारी प्रयत्न करत आहेत. बागलकोटचे एसपी सिद्धार्थ गोयल यांनी यावर प्रतिक्रिया देताना उपरोक्त माहिती दिली.

एकंदरीत, हे तंबाखूजन्य पदार्थ लोकांमध्ये तोंडाच्या कर्करोगाचे कारण बनत असून, विशेषतः तरुण पिढी या व्यसनाकडे आकर्षित होत आहे. त्यामुळे, यावर अधिक प्रभावीपणे कारवाई करून याला कायमचा आळा घालणे आवश्यक आहे.