विजापूरमधील एका गणेश मंडळाने मात्र पारंपरिक कलांना जिवंत ठेवण्याचा आणि युवा पिढीला त्याकडे आकर्षित करण्याचा अनोखा संकल्प करत डीजेला फाटा देत पारंपरिक लेझीम नृत्य सादर करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

आजकाल गणेशोत्सव म्हणजे डीजेचा दणदणाट असे समीकरण झाले आहे. डीजेशिवाय गणेशोत्सव पूर्ण होत नाही, असे आजच्या तरुण पिढीला वाटते. मात्र, काही वर्षांपूर्वी गणेशोत्सव म्हणजे पारंपरिक कला आणि संस्कृतीचे दर्शन घडवण्याचे व्यासपीठ होते. दुर्दैवाने आता हे चित्र दुर्मिळ होत चालले आहे. अशा परिस्थितीत, विजापूरमधील एका गणेश मंडळाने मात्र पारंपरिक कलांना जिवंत ठेवण्याचा आणि युवा पिढीला त्याकडे आकर्षित करण्याचा अनोखा संकल्प करत डीजेला फाटा देत पारंपरिक लेझीम नृत्य सादर करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

व्हिज्युअलमध्ये तुम्ही पाहू शकता, एका बाजूला तरुण-तरुणी लेझीमच्या तालावर उत्साहाने सराव करत आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला काही वयस्कर महिला हातात टाळ घेऊन नाचत आहेत. हे दृश्य पाहून हा एखाद्या नाटकाचा सराव सुरू आहे, असा तुमचा समज होत असेल, तर तो नक्कीच चुकीचा आहे. हे सर्वजण गणेशोत्सवासाठी सराव करत आहेत. सातव्या दिवशी गणेश विसर्जनावेळी हे सर्वजण पारंपरिक कलेचे प्रदर्शन करणार आहेत.

विजापूर शहरातील जोरापूर पेठ येथील श्री शंकरलिंग गजानन तरुण मंडळाने गेल्या सहा वर्षांपासून ‘संकल्प सिद्धी गणपती’च्या माध्यमातून पारंपरिक कलांचे जतन आणि संवर्धन करण्याचे कार्य हाती घेतले आहे. दरवर्षी मंडळाचे तरुण-तरुणी आणि टीव्ही मालिकांच्या दुनियेतून बाहेर न पडणाऱ्या महिलांना लेझीम आणि वारकरी नृत्याचे प्रशिक्षण दिले जाते. गणेशमूर्तीचे विसर्जन करताना हे सर्वजण आपली कला सादर करणार आहेत. महाराष्ट्रातील लेझीम आणि पंढरपूरच्या विठ्ठलाचे आवडते वारकरी नृत्य सादर करून ते विजापूरमध्ये या प्रसिद्ध कलांचे दर्शन घडवणार आहेत.

एकूण २०० हून अधिक तरुण-तरुणी आणि महिला गेल्या पंधरा दिवसांपासून या पारंपरिक कलांचे प्रशिक्षण घेत आहेत. विशेष म्हणजे हे मंडळ पूर्णपणे पर्यावरणपूरक गणेशोत्सव साजरा करते. वीस वर्षे टिकेल अशा फायबरच्या गणेशमूर्तीची स्थापना करून त्यांनी एक आदर्श निर्माण केला आहे. महानगरपालिका सदस्य शिवरुद्र बागलकोट यांच्या नेतृत्वाखाली दरवर्षी हा उपक्रम राबवण्यात येतो. या मंडळाच्या कार्याचे सर्वत्र कौतुक होत आहे. डीजेच्या कर्कश आवाजाऐवजी पारंपरिक कलांना महत्त्व देऊन त्यांनी एक चांगला संदेश दिला आहे. डीजे ही आपली संस्कृती नाही, आपली कला आणि परंपरा जपली पाहिजे, असा संदेश ते विसर्जन मिरवणुकीतून देणार आहेत.

एकंदरीत, डीजेच्या पुढे जाऊन देशी कलांना महत्त्व देण्याचा मंडळाचा हा प्रयत्न नक्कीच कौतुकास्पद आहे.