देशाच्या स्वातंत्र्याचे प्रतीक असलेला तिरंगा अत्यंत निष्ठेने विणणारे बागलकोटमधील ते हात आज उपासमारीने खचले आहेत. रात्रंदिवस कष्ट करून देशाचा गौरव जपणाऱ्या तुळसीगेरीतील विणकर महिलांचे आयुष्य सध्या उघड्यावर आले असून, त्यांच्या या दारूण परिस्थितीवर टाकलेला हा विशेष प्रकाशझोत.

बागलकोट जिल्ह्यातील तुळसीगेरी गावातील खादी ग्रामोद्योग केंद्रात गेल्या अनेक दशकांपासून राष्ट्रध्वजाचे कापड विणण्याचे काम सुरू आहे. येथील विणकर महिला मिळणाऱ्या अल्प मजुरीतही केवळ देशप्रेमापोटी हे काम सातत्याने करत आहेत. मात्र, वर्षे उलटली तरी त्यांच्या आयुष्यात कोणताही बदल झालेला नाही. योग्य मजुरी मिळत नसल्याने आणि सरकारकडून अतिरिक्त अनुदान उपलब्ध होत नसल्याने हे विणकर गरिबीच्या खाईत लोटले गेले आहेत. देशाच्या कानाकोपऱ्यात येथील ध्वज फडकतात, पण ते तयार करणाऱ्या हातांना किमान वेतनही मिळत नाही, ही मोठी शोकांतिका आहे.

दुसरीकडे, या विणकरांना ज्या केंद्रात काम करावे लागते, त्या इमारतीची अवस्था अत्यंत दयनीय झाली आहे. सापा-विंचवांच्या भीतीमध्ये, मोडकळीस आलेल्या इमारतीत बसून हे विणकर जीवावर उदार होऊन राष्ट्रध्वज तयार करत आहेत. कोट्यवधींचा निधी इतरत्र वळवणारे लोकप्रतिनिधी देशाची अस्मिता विणणाऱ्या या विणकरांकडे ढुंकूनही पाहायला तयार नाहीत. “आमची देशभक्ती आम्हाला जगवू शकणार नाही का?” असा आर्त सवाल या विणकर महिलांनी उपस्थित केला आहे. सरकारने तातडीने मदतीचा हात देऊन वेतनवाढीसह सुरक्षित कामाचे वातावरण निर्माण करण्याची गरज आहे.