Vijayapura

तुळजापूर यात्रेत कर्नाटक-महाराष्ट्र संस्कृतीच्या संगमाचे दर्शन

Share

महाराष्ट्रातील धारशिव जिल्ह्यातील तुळजापूरची अंबाभवानी देवी ही उत्तर कर्नाटकातील अनेक जिल्ह्यांतील भक्तांची आराध्य देवता आहे. महाराष्ट्राच्या सीमेलगत असलेल्या अनेक जिल्ह्यांतून हजारो भाविक देवीच्या दर्शनासाठी पदयात्रा करतात. एकट्या विजापूर जिल्ह्यातील भाविक सुमारे ५५ किलोमीटरची पदयात्रा करून जगन्माता तुळजाभवानीचे दर्शन घेत आहेत.

दरवर्षी महानवमी अमावास्येपासून पौर्णिमेपर्यंत विजापूर जिल्ह्यातील इंडी, सिंदगी, मुद्देबिहाळ, बसवन बागेवाडी तसेच आसपासच्या जिल्ह्यांतून भाविकांचा मोठा समूह उदो उदोच्या गजरात तुळजापूरकडे कूच करतो. शक्तिपीठांपैकी एक असलेली आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांना तलवार प्रदान करणारी कुलदेवता अंबाभवानी ही कर्नाटकातील अर्ध्याहून अधिक लोकांचीही कुलदेवता आहे.

या शक्तीस्वरूपिणीची यात्रा दरवर्षी महानवमी अमावास्येपासून शिगी पौर्णिमेपर्यंत चालते. कर्नाटक राज्यातून मोठ्या संख्येने भाविक दर्शनासाठी सातत्याने येत असतात. या पदयात्री भक्तांसाठी स्वयंसेवक, विविध संघटना, देवीच्या नावावरील समित्या, राजकीय नेते, उद्योजक आणि व्यापारी महामार्गाच्या कडेला तसेच रस्त्यांवर अन्नदान आणि इतर सोयीसुविधा उपलब्ध करून देतात.

तुळजापूरच्या अंबाभवानीच्या दर्शनासाठी जाणाऱ्या भक्तांसाठी सोलापूरमधील रूपाभवानी मंदिरापासून सुमारे प्रत्येक दोन किलोमीटरच्या अंतरावर विविध संस्था आणि संघटनांचे प्रमुख अन्नदानाचे कार्य पार पाडत आहेत.

कोजागिरी पौर्णिमेला तुळजापूर येथे अभिषेक केला जातो. या पूजेत सहभागी होण्यासाठी किमान वीस लाख भाविक उपस्थित राहतात, ज्यामुळे संपूर्ण तुळजापूर परिसर उजळून निघतो. दरम्यान, महाराष्ट्रात झालेल्या अतिवृष्टीमुळे शेतीचे मोठे नुकसान झाले आहे, त्यामुळे राज्यातील लोकप्रतिनिधीदेखील तुळजाभवानीचे दर्शन घेऊन साकडे घालत आहेत.

एकंदरीत, विजापूर, सोलापूरसह दोन्ही राज्यांतील विविध गावांमधील लोकांनी तुळजापूरची पदयात्रा केली. शेकडो भाविकांच्या विश्रांतीसाठी मार्गावर तंबूची व्यवस्था करण्यात आली होती. विश्व हिंदू परिषद, बजरंग दल आणि बसवकल्याणचे युवक पदयात्रींसाठी अन्नदान सेवापार पाडत आहेत. आहेत. उद्या तुळजाभवानी देवीचा जागरण सोहळा असल्यामुळे उद्या भक्तांची संख्या आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.

Tags: