आपल्या देशाच्या कानाकोपऱ्यात हजारो मठ आहेत. पण विजयपूर जिल्ह्यातील इंडी तालुक्यातील हा मठ सर्व दुर्मिळांतील दुर्मिळ आहे. कारण हा कडक धर्मनिरपेक्ष मठ आहे. हिंदू, मुस्लिम, ख्रिश्चन आणि दलित असा भेद येथे नाही. दरवर्षी हिंदू आणि मुस्लिम जत्रा साजरी करण्यासाठी येथे जमतात. त्याला धर्मनिरपेक्ष जत्रा म्हणतात.

विजयपूर जिल्ह्यातील चडचण तालुक्यातील इंचगेरी मठ येथे दरवर्षी हिंदू आणि मुस्लिम जत्रेसाठी जमतात. मठातील गुरूंच्या पूजेच्या पार्श्वभूमीवर होणाऱ्या माघ सप्ताहात सर्व धर्म आणि जाती सामील होतात. होय. दरवर्षीप्रमाणे याही वर्षी मठात माघ सप्ताह जत्रा पार पडली. हिंदू-मुस्लिम, ख्रिश्चन किंवा दलित असा विचार न करता देशाच्या विविध भागातून लाखो भाविकांनी या मेळ्यात सहभागी होऊन गुरूंची आराधना केली. दरवर्षी या जत्रेला धर्मनिरपेक्ष जत्रा म्हटले जाते, कारण त्यात हिंदू-मुस्लिम सर्व धर्माचे लोक सहभागी होतात. या मठात आतापर्यंत लाखो आंतरधर्मीय आणि आंतरजातीय विवाह झाले आहेत. जर तुम्ही या मठात चालत गेलात तर ज्यांना मुले नाहीत त्यांना मुले आणि नोकरीचे आशीर्वाद मिळतात. राजकारण्यांनी इथे गुरूंना भेटून आशीर्वाद मिळवून निवडणूक जिंकल्याची काही उदाहरणे आहेत, असे मठाचे भक्त व उच्च न्यायालयाचे वकील मुकुंद बेळगली यांनी सांगितले.

आणखी एक खास गोष्ट म्हणजे 200 वर्षांपूर्वी गुरुलिंग जंगम महाराजांनी स्थापन केलेल्या या मठाला गुरूंचा विशिष्ट असा वारसा आहे. इथले गुरू देखील वेगवेगळ्या जातीतील आहेत ही आणखी एक खास गोष्ट आहे. संस्थापक गुरुलिंग जंगम महाराज कुरुबा समाजाचे होते, तर त्यांचे शिष्य भाऊसाहेब महाराज ब्राह्मण समाजाचे होते, त्यांचे शिष्य लिंगायत खाण कामगार, बनजीग वगैरे होते. यापूर्वी मठात गुरु असलेले माधवानंद स्वामी यांनी भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी लढा दिला होता. तसेच 25 हजारांहून अधिक आंतरजातीय आणि आंतरधर्मीय विवाह मठात करून त्यांनी मठाच्या धर्मनिरपेक्ष तत्त्वज्ञानाचा पाया रचला. म्हणूनच त्यांच्याच नातवाने कलाम्मादेवीचा विवाह आदम या मुस्लिमाशी केला होता. आजही हे जोडपे मठात राहते. अशा प्रकारे दलित-लिंगायत, ब्राह्मण-दलित, हिंदू-मुस्लिम यांच्यात हजारो विवाह मठात झाले आणि आजही होत आहेत, असे मठ प्रमुख रेवणसिद्धेश्वर स्वामी यांनी सांगितले.

श्रीमठाने केवळ स्वातंत्र्य चळवळीसाठीच नव्हे तर कर्नाटकच्या एकीकरणासाठी आणि गोवा मुक्तीसाठीही लढा दिला. त्याचा पुरावा म्हणून स्वामीजींना कर्नाटक सरकारचा मरणोत्तर एकात्मता पुरस्कारही मिळाला आहे.

विजयकुमार सारवाड, इन न्यूज, विजयपूर.