हा जिल्हा डाळिंब, लिंबू आणि द्राक्षे पिकवण्यासाठी प्रसिद्ध आहे. आता शेतकऱ्यांनी त्या जिल्ह्यात फायदेशीर म्हटल्या जाणार्‍या वन पिके आणि चंदनाची लागवड सुरू केली आहे. कमी खर्चिक पण फायदेशीर असलेल्या वनशेतीकडे ते वळले आहेत. त्यामुळे चंदन उत्पादक शेतकऱ्यांना वनविभाग मदतीचा हात आणि वेळेवर मदत करत आहे. याबाबत सादर आहे एक खास रिपोर्ट…

होय, विजापूर जिल्ह्यातील शेतकरी आता द्राक्षे, लिंबू आणि डाळिंबांसह रक्तचंदनाच्या लागवडीकडे वळले आहेत. पाच नद्यांची भूमी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या विजापूर जिल्ह्याला दुष्काळभूमी असे टोपणनाव आहे. उपलब्ध पाण्यातच शेती करावी अशी येथील शेतकऱ्यांची परिस्थिती आहे. उत्तर कर्नाटकची जीवनवाहिनी असलेली कृष्णा नदी या जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसाठी वरदान आहे. आलमटी धरणातून बागायत क्षेत्र विस्ताराचे काम सुरू आहे. काही शेतकऱ्यांनी व्यावसायिक पिके घेतली पण त्यांचे नुकसान झाले. विजापूर जिल्ह्यातील बसवन बागेवाडी तालुक्यातील उक्कली गावातील एका शेतकऱ्याने वनशेतीचा पर्याय निवडला कारण त्याला व्यावसायिक पिकांचे सहअस्तित्व नको आहे. त्याच्या शेतात चंदनाचे पीक तर आहेच पण पेरू पिकामध्ये रक्तचंदनाचे आंतरपीक घेतले आहे. या शेतकऱ्याचे नाव नीलप्पा मसळी आहे. त्यांच्याकडे सुमारे 52 एकर जमीन आहे. एकात्मिक शेती पद्धतीचा अवलंब करून ते विविध पिके घेत आहेत.परंतु नफ्यापेक्षा खर्च अधिक असल्याने त्यांनी प्रायोगिक पद्धतीने वनशेती करण्याचा निर्णय घेतला आहे. अडीच एकरात ते चंदन, रक्तचंदन सीताफळ ही आंतरपीके घेत आहेत. त्यांना वनखात्यानेही मदतीचा हात दिला आहे.

अशा प्रकारे पिकवलेले चंदनाच्या पिकावर चोरांचा डोळा असतोच. या चंदनाच्या झाडावर पुष्पा नावाची फिल्म तयार करण्यात आली आहे. अशा प्रकारे चोरांनी या झाडांना लक्ष्य करू नये म्हणून या झाडांना अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाची चिप बसवण्यात आली आहे. चीप बसवण्यासाठी शासनाचा वनविभाग मदत व अनुदान देणार आहे.

शेतकरी नीलप्पा हे दुष्काळी विजापूरच्या शेतकऱ्यांना रक्तचंदन पिकवण्यासाठी प्रोत्साहन देत आहेत. त्यामुळे दुष्काळी जमिनीत चंदनाचा प्रादुर्भाव होत असून, या भागातील शेतकरी अत्यंत महागडे पीक घेऊन चांगले जीवन जगण्याचा मानस केला आहे.

एकंदरीत, दुष्काळी भूमीत चंदन पिकवण्यासाठी सरकार आवश्यक त्या सुविधा उपलब्ध करून देत आहे.  कमीत कमी खर्चात सर्वाधिक नफा देणारे रक्तचंदन पिकवून शेतकऱ्यांनी आपले जीवनमान उंचवावे हीच आमची इच्छा आहे.